Әлемдік геосаяси жағдай Қазақстанға қалай әсер етеді?

Eurasia.today
Қазіргі таңда әлемнің біршама елдерінде геосаяси қақтығыс орын алуда. Иран АҚШ пен Израильге қарсы қарулы қақтығыстар жасаса, Ресей Украина қақтығысына биыл 4 жыл болды, ал Израиль мен Палестинада 2023 жылдан бері қақтығыс жалғасуда.Бұдан бөлек, Пәкістан мен Ауғанстан да қақтығыс ошағына айналды. Ал Жапония Қытайға қарсы қарулы күштерін дамыту үстінде. Екі ел арасында Тайваньга талас ұзақ жылдардан бері тоқтамай келеді.
Қазіргі әлемдік ахуал ушығу үстінде, әлемнің Батысы мен Шығысындағы қақтығыс ошақтарының көбеюі әлемдік дағдарысқа әкелуде.Еске салсақ, Иран АҚШтың БАӘдегі әскери нысандарына да шабуыл жасаған болатын.Қазіргі таңда БАӘнің бірнеше қаласы соның ішінде : Абу-Даби, Дубай секілді туристік аймақтар зардап шегуде. Иранның бұл әрекетіне АҚШ пен Израиль де жауап қайтарды. Екі ел Иранның 153 аймағында орналасқан 540 нысанға шабуыл жасап, салдарынан мыңнан астам адам қаза тапты. Қазіргі кезде әлемдік жағдай, әлемдік экономиканың құлдырауына жол ашып отыр. Сарапшылар шикізат бағасының шарықтауы экономикаға үлкен соққы екенін алға тартуда, мұнай мен бірге алтынның да бағасы өсті , бұдан бөлек Иранның Ормуз бұғазын жабуы, сұйытылған газ бағасының өсуіне әкелуі мүмкін деп күтілуде.
Геосаяси жағдай қақтығыс ошақтарынан бөлек, басқа мемлекетер саясатына да әсер ететіні даусыз.Соғыс өрті шарпыған елдер халықаралық қауымдастықтан көмек пен қолдау күтеді. Мәселен, АҚШ Иран мен қақтығыс кезінде Испанияның әскери базаларын пайдалануға рұқсат сұраған, бірақ Испания билігі Трамптың өтінішін мақұлдамады. Оған жауап ретінде, Дональд Трамп елдің Қаржы министрі Скотт Бессентке Испаниямен арадағы сауданы тоқтатуды тапсырды. Ал Солтүстік Корея АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы қақтығысын қатаң түрде айыптайды.Ел Президенті Ким Чен Ын егер Тегеран көмек сұраса, көмек ретінде зымыран беруге дайын екеніндігін жеткізді.
Ал Қазақстанның әлемдік оқиғаларға көзқарасы қандай?
Қазақстан көп векторлы сыртқы саясатты ұстанатын ел. Мемлекет әлемнің барлық мемлекеттерімен тығыз қарым-қатынас орнатуға тырысады.Соңғы саяси оқиғаларға шолу жасайтын болсақ, Таяу Шығыстағы қақтығыстарға байланысты Қазақстан бейтарап көзқарасты ұстанады. Сонымен қатар мемлекет Таяу шығыстағы жағдайға байланысты Дубайда қалып қойған қазақстандықтарды эвакуациялады.
Қорытындылай келе,қазіргі әлемдік ахуал шиленіс үстінде, елдер арасындағы қақтығыстар өз кезегінде әлемдік экономика мен халықаралық қатынастарға да жанама әсер етеді. Әлемдік жағдай әрі қарай қалай көрініс табарын әзірге бағамдау қиын, дейтұрғанмен Қазақстанның көп векторлы саясаты елдегі тұрақтылықты сақтаудың тиімді жолы екені анық.








